Elektrikli araç şarj süresi nasıl hesaplanır?
Bataryanın kWh değerini, şarj gücünü ve mevcut doluluğu bilirsen süreyi kafadan hesaplayabilirsin. Formül basit, ama DC şarjda bir püf noktası var.
5 dakika
Temel formül
Şarj süresi, bataryaya girmesi gereken enerjinin şarj gücüne bölünmesidir. Yüzde farkını da hesaba katınca:
Süre (saat) = Batarya (kWh) × (Hedef % − Mevcut %) ÷ 100 ÷ Güç (kW)
Bir örnek: 60 kWh bataryalı bir araç %20'den %80'e çıkacak. Aradaki fark 60 puan, yani 36 kWh enerji gerekiyor. 11 kW'lık bir AC soketten 36 ÷ 11 ≈ 3,3 saat.
Kayıpları ekle
Bu hesap teorik. Gerçekte şarj sırasında ısı olarak kayıp yaşanır ve aracın soğutma sistemi de enerji harcar. Pratikte AC şarjda yaklaşık %10, DC şarjda %5-8 kayıp olur.
Yukarıdaki örnekte 3,3 saat yerine 3,6-3,7 saat beklemek daha gerçekçi.
Asıl sınır: aracın kendisi
İstasyonun gücü ile aracın kabul edebileceği güç aynı şey değil. 22 kW'lık bir AC sokete, içinde 11 kW'lık şarj ünitesi olan bir araç bağlarsan yine 11 kW alırsın. Hesapta küçük olan sayıyı kullan.
DC tarafında da aynısı geçerli: 180 kW'lık bir istasyona maksimum 100 kW kabul eden bir araç bağlandığında sonuç 100 kW'tır.
DC şarjda %80 kuralı
DC hızlı şarjda güç sabit kalmaz. Batarya doldukça araç akımı kademeli düşürür — buna şarj eğrisi denir. Genellikle %20-%50 arasında en yüksek hız görülür, %80'den sonra belirgin biçimde yavaşlar.
Bu yüzden uzun yolda %80'e kadar şarj edip devam etmek, %100'ü beklemekten çoğu zaman daha hızlıdır. Son %20'yi doldurmak, ilk %60'ı doldurmak kadar sürebilir.
Kabaca ne kadar sürer?
Tablodaki DC süreleri şarj eğrisi nedeniyle yaklaşıktır; soğuk havada uzar.
| Güç | Tip | 60 kWh batarya %20 → %80 |
|---|---|---|
| 3,7 kW | AC — ev prizi seviyesi | yaklaşık 10 saat |
| 7,4 kW | AC — ev duvar ünitesi | yaklaşık 5 saat |
| 11 kW | AC — trifaze | yaklaşık 3,5 saat |
| 22 kW | AC — trifaze güçlü | yaklaşık 1,8 saat |
| 50 kW | DC | yaklaşık 45 dakika |
| 150 kW | DC hızlı | yaklaşık 25 dakika |
Sık sorulanlar
- %100 şarj etmek bataryaya zarar verir mi?
- Her gün %100'e kadar doldurup öyle bırakmak lityum bataryayı yorar. Günlük kullanımda %20-%80 aralığı önerilir; uzun yola çıkacaksan %100 yapmakta sakınca yok.
- Evde 16 amperlik prizden şarj edebilir miyim?
- Teknik olarak evet ama sürekli kullanım için uygun değil. Normal priz saatlerce yüksek akım taşımaya göre tasarlanmaz; ısınma riski vardır. Duvar tipi şarj ünitesi gerekir.
- Soğukta neden daha yavaş şarj oluyor?
- Batarya sıcaklığı düşükken araç, hücreleri korumak için kabul ettiği akımı kısar. Bazı araçlarda navigasyona şarj noktası girildiğinde batarya önceden ısıtılır ve bu sorun büyük ölçüde çözülür.